10 Kỷ lục Châu Á mới của Ẩm thực và Quà tặng Đặc sản Việt Nam: (P.10) Bánh tét Trà Cuôn (Tỉnh Trà Vinh) – Chiếc bánh ba màu gói trọn tình quê

15-12-2023

(KỶ LỤC – VIETKINGS) Nếu như người miền Bắc và miền Trung đón năm mới với bánh chưng thì người miền Tây lại có bánh tét đượm nồng. Nói đến bánh tét thì miền Tây có rất nhiều loại, có bánh tét truyền thống, có bánh tét lá cẩm và trong số đó còn có bánh tét Trà Cuôn – một đặc sản nổi bật của tỉnh Trà Vinh, hấp dẫn biết bao thực khách gần xa.

 

Cuối năm 2023, BÁNH TÉT TRÀ CUÔN (TỈNH TRÀ VINH) đã chính thức được công nhận đạt giá trị Kỷ lục châu Á theo Bộ tiêu chí của Tổ chức Kỷ lục châu Á quy định. Nâng số lượng các Kỷ lục về Ẩm thực và Quà tặng Đặc sản Việt Nam đạt Kỷ lục châu Á lên số lượng 60 món từ năm 2012 đến năm 2023 (Gồm 38 Món ăn đặc sản và 22 Đặc sản thiên nhiên và đặc sản quà tặng của các địa phương).

>>> VietKings đề cử thành công 10 Kỷ lục Châu Á mới cho Ẩm thực và Quà tặng Đặc sản của Việt Nam (Lần IV, Năm 2023-2024)

 

BÁNH TÉT TRÀ CUÔN (TỈNH TRÀ VINH)

Chiếc bánh ba màu gói trọn tình quê

 

Bánh tét vốn là loại bánh truyền thống trong dịp Tết cổ truyền lẫn ngày thường và cả ngày giỗ chạp của người dân Nam Bộ. Đặc biệt là tại những vùng có đông đảo đồng bào Khmer sinh sống như ở Trà Vinh, vào những dịp trọng đại, nhà nhà người người đều làm bánh tét. Không chỉ trở thành sản phẩm mang tính thương hiệu, bánh tét Trà Cuôn còn được lưu giữ công thức gia truyền bởi "Làng nghề bánh tét Trà Cuôn" (thuộc xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh).

 

Chiếc bánh tét đã được người dân nơi đây làm ra, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác và trở thành làng nghề có uy tín, có chất lượng, có thương hiệu.

 

Bánh tét Trà Cuôn gợi chúng ta nhớ "Sự tích bánh chưng, bánh giầy". Lang Liêu đã tạo ra hai loại bánh độc đáo mà nguyên liệu chính là những sản vật đời thường của đất nước. Bánh chưng và bánh giầy đã được Vua Hùng khen ngợi và đánh giá cao vì mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, gắn liền với hơi thở nhân dân và quê hương xứ sở. Từ đó, bánh chưng và bánh giầy được lưu truyền cho đến ngày nay.

 

Ở miền Nam, người ta dùng bánh tét, bánh ít thay cho bánh chưng, bánh giầy.

 

Từ "Trà Cuôn" vốn xuất phát từ tiếng Khmer (Trà Vinh có nhiều đồng bào Khmer sinh sống). Theo lời kể của các bậc cao niên trong ấp, món bánh tét này do một phụ nữ người Khmer là bà Thạch Thị Lết gói bán cho bà con trong xóm. Từ trước năm 1975, khi ấy nhà bà Lết nghèo, đông con quanh năm xoay sở đủ nghề để mưu sinh mà vẫn chật vật. Nhờ vào những đòn bánh tét này, cuộc sống gia đình bà đỡ phần khốn khó, chăm lo con cái. Đòn bánh tét Trà Cuôn ngày ấy nhỏ và gọn, không "mập mạp, đầy đặn" như bây giờ. Nhân bánh chỉ có nếp, đậu xanh và mỡ, bên ngoài bọc vài tấm lá chuối. Nông dân thường mua bánh mang ra đồng ăn trưa, đỡ phải mang cơm theo. Mới đầu, bà chỉ bán được mười mấy hai mươi đòn nhưng nhờ sự tiện lợi nên bánh đắt hàng hơn, bà Lết bán được cả trăm đòn mỗi ngày. 

 

Đến nay món bánh tét Trà Cuôn đã tồn tại gần 50 năm. Cũng vì xuất xứ từ ấp Trà Cuôn nên người dân lấy địa danh này đặt tên cho món bánh tét độc đáo. 

 

Sự khác biệt của bánh tét nằm ở công đoạn chọn lựa nguyên liệu, gói bánh và luộc bánh. Bánh tét Trà Cuôn thường có ba màu: Màu đỏ từ trái gấc, màu xanh từ lá bồ ngót và màu tím từ lá cẩm hòa quyện cùng vị bùi của đậu xanh, béo của mỡ và đậm đà từ trứng muối và thịt ba rọi. Các nguyên liệu hòa quyện vào nhau tạo ra mùi thơm rất đặc trưng và bắt mắt cho bánh tét Trà Cuôn.

 

Bánh tét Trà Cuôn hấp dẫn cả hình thức lẫn hương vị, lớp nếp ba màu bao bọc lớp nhân đậu xanh vàng ươm, bên trong là thịt mỡ, trứng muối, cắn một miếng vị béo bùi lấp đầy trong khoang miệng.

 

Để làm ra những đòn bánh tét thơm ngon, người dân Trà Cuôn chọn phải lựa loại nếp dẻo thật tốt. ​​Khác với bánh tét thông thường, nếp làm bánh tét Trà Cuôn không phải xào trước với nước cốt dừa mà chỉ cần vo sạch, để ráo rồi trộn với nước cốt rau bồ ngót để tạo màu và mùi thơm. Màu xanh của bánh không sử dụng lá dứa mà dùng lá bồ ngót giúp làm màu bánh, đây cũng là điểm đặc trưng của bánh tét Trà Cuôn. Bên cạnh đó, nhân bánh tét được làm ra từ hạt đậu xanh đã bỏ đi hết phần vỏ rồi đem luộc qua nước sôi cho thật mềm. Thịt mỡ heo tươi rói được cắt thành những khúc dài vừa với đòn bánh tét. Lòng đỏ của hột vịt muối, tôm khô cũng được chọn để làm nhân bánh tét. Mặt khác, lá chuối để gói bánh cũng được chọn lá xanh tươi tốt và lành, dùng dây lát để gói những đòn bánh tét theo kiểu truyền thống. 

 

Từng lớp nguyên liệu được xếp lên nhau rồi bọc lại bằng những miếng lá chuối xanh mướt, cột chặt bằng cọng lạt. 

 

Đòn bánh tét hoàn thành có dạng như hình trụ, đó là sự kết tinh những sản vật vốn có của quê hương, cộng thêm lòng yêu nghề làm bánh của con người nơi đây đã đem đến cho chiếc bánh tét Trà Cuôn có một ý nghĩa thiết thực, giàu nét văn hóa bản địa. Những đòn bánh tét đã gói xong sẽ được sắp xếp ngăn nắp, cẩn thận đặt vào cái nồi khá to trên ngọn lửa đỏ rực. Nấu hồi lâu, nồi bánh tét nước sôi nghe sùng sục, hơi nước trong nồi bay ra nghi ngút. Bánh tét được nấu độ tám tiếng đồng hồ thì vớt ra ngoài để cho ráo nước. Thế là bánh tét chín, một loại thức ăn vốn tốn nhiều thời gian để hoàn thành.

 

Để có thành phẩm là một đòn bánh tét ngon, đòi hỏi người thợ làm bánh phải hết sức cần mẩn, tỉ mỉ trong quá trình chọn nguyên liệu, gói bánh và cả nấu bánh. Có thể nói rằng quy trình làm bánh tét Trà Cuôn như quy trình sáng tạo một tác phẩm nghệ thuật còn người làm bánh là một nghệ nhân đích thực. 

 

Cắt đòn bánh tét Trà Cuôn, bạn sẽ bị mê hoặc trước lớp nếp màu xanh đậm, bao bọc lớp nhân đậu xanh vàng ươm, bên trong là thịt mỡ, trứng muối và cả tôm khô. Khi đưa miếng bánh lên miệng và cắn thử một miếng, vị dẻo mềm của nếp hòa quyện cùng vị bùi của đậu xanh rồi lại là vị béo ngậy của thịt mỡ tạo nên một vị ngon quyến rũ.

 

Không chỉ thơm ngon đượm vị mà bánh tét Trà Cuôn còn là món ăn có rất nhiều cách thưởng thức độc đáo như ăn bánh tét với thịt kho hột vịt, với củ kiệu, với dưa muối...

 

Ngày Tết ở miền Tây, ngoài mâm ngũ quả, món ăn truyền thống thì không thể thiếu bánh tét của con cháu dâng lên ông bà, tiên tổ. Mỗi đòn bánh là sự kết hợp của nhiều nguyên liệu được buộc chặt bằng lá chuối, dây lạt thể hiện tinh thần đoàn kết, đùm bọc yêu thương của từng thành viên trong gia đình. Dưới mái nhà bao gian khó nhọc nhằn được san sẻ, đó cũng là hạnh phúc. Bằng sự vun vén của mình các thành viên trong gia đình cùng sum vầy để gói chặt chiếc bánh tình quê và giữ chặt những viền mối thân thiết.

Chính bởi những giá trị đặc biệt đó, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam – VietKings đã quyết định đề cử BÁNH TÉT TRÀ CUÔN (TỈNH TRÀ VINH) vào 10 KỶ LỤC CHÂU Á VỀ ẨM THỰC, QUÀ TẶNG ĐẶC SẢN VIỆT NAM (Lần IV, Năm 2023-2024) đến Tổ chức Kỷ lục châu Á. Các chi phí tổng hợp, thiết lập hồ sơ và đề cử đến Tổ chức Kỷ lục Châu Á do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam - VietKings tài trợ thực hiện trong Hành trình Tìm kiếm và quảng bá các giá trị đặc biệt của Việt Nam ra Thế giới.

Dự kiến, bằng Kỷ lục Châu Á sẽ được Tổ chức Kỷ lục Châu Á ủy quyền cho VietKings trao tặng đến các địa phương vào dịp Hội ngộ Kỷ lục gia Việt Nam lần thứ 53 dự kiến diễn ra vào ngày 06/01/2024 tại TP.Hồ Chí Minh hoặc Địa phương có thể đón nhận Kỷ lục trong sự kiện do địa phương tổ chức. Trong thời gian tới, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (VietKings) sẽ tiếp tục tiến hành đề cử các giá trị nổi bật của Việt Nam trong các lĩnh vực khác nhằm quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam một cách toàn diện đến bạn bè thế giới.

Mọi thông tin xin liên hệ:

TỔ CHỨC KỶ LỤC VIỆT NAM (VIETKINGS) - TỔ CHỨC TOP VIỆT NAM (VIETTOP)

 Địa chỉ: Số 01, đường Đặng Văn Ngữ, Phường 10, Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh 

Liên hệ: Ms Nga 078 5555 145 

Email: 

Website: www.kyluc.vn; www.topplus.vn


Nga Võ (tổng hợp và biên tập, nguồn hình: Internet) - VietKings